———————————————————————————————–Το παρόν κείμενο εντάσσεται σε μια κατηγορία κειμένων με τον τίτλο Μη Τεκτονικά. Όπως σε όλα τα κείμενα σε αυτόν τον ιστοτόπο δεν είναι παρά προσωπικές απόψεις . Στην κατηγορία όμως αυτή επιπροσθέτως δεν εμφιλοχωρεί ούτε κατ’ ελάχιστο μια τεκτονική οπτική θεώρηση των πραγμάτων, αλλά μια σύμφωνα με τις γενικές αντιλήψεις του κοινωνικού περιβάλλοντος μας και την προσωπική θεώρηση του κάθε συγγραφέα.

————————————————————————————————

Πρέπει να μιλήσω, έτσι όμως που σε τίποτα να μην είμαι κατηγορηματικός· θα ψάξω τα πάντα, αμφιβάλλοντας για τα περισσότερα και δυσπιστώντας έναντι του εαυτού μου, έγραφε ο Κικέρωνας.

Αυτός ο μεγαλύτερος ρήτορας των Ρωμαίων και πραγματικός ιδρυτής ενός ρωμαϊκού συστήματος φιλοσοφίας, παρότι δεν παρήγαγε πρωτότυπη φιλοσοφική σκέψη, ανέπτυξε την λατινική πεζογραφία και ήταν αυτός που πρώτος σφυρηλάτησε το λατινικό φιλοσοφικό λεξιλόγιο. Και όμως, ο Βαλέριος γράφει για αυτόν, ότι στα γεράματά του είχε αρχίσει να μην έχει σε εκτίμηση τα γράμματα, που και  όσον καιρό ασχολιόταν με το γράψιμο, το έκανε δίχως καμία δέσμευση έναντι καμίας φιλοσοφικής σχολής, ακολουθώντας ότι του φαινόταν πιθανό, παραμένοντας όμως διαρκώς υπό (τον περιορισμό) της αμφιβολίας (που δίδασκε η Πλατωνική) Ακαδημία.

Ο Φερεκύδης, ένας εκ των επτά σοφών, από το νεκροκρέβατο του έγραφε στον Θαλή ότι

“Έδωσα εντολή στους δικούς μου, αφού με θάψουν, να σου φέρουν τα κείμενά μου· αν ικανοποιούν τόσο εσένα όσο και τους άλλους σοφούς, δημοσίευσε τα· αν όχι, εξαφάνισε τα· δεν περιέχουν καμία βεβαιότητα που να ικανοποιεί εμένα τον ίδιο. Έτσι, δεν επαγγέλλομαι ότι γνωρίζω την αλήθεια και ότι την έφτασα. Περισσότερο αποκαλύπτω τα πράγματα, παρά τα ανακαλύπτω”

Όμως την πιο διάσημη και ολοκληρωμένη απάντηση στο ερώτημα αν η γνώση μπορεί να κατακτηθεί, την έχει δώσει ο Σωκράτης, που όταν  ρωτήθηκε τι ήξερε, απάντησε ότι ένα πράγμα ήξερε, ότι δεν ήξερε τίποτα.

Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε σωρεία σπουδαίων πνευμάτων, που συμφωνούν με αυτή την πεποίθηση. Είναι όμως η αναζήτηση της γνώσης μάταια; Είναι η φιλοσοφία ένα άχρηστο εργαλείο στην διαδικασία αναζήτησης της αλήθειας;

Η ταπεινή άποψη του γράφοντος είναι ότι όλα τα λαμπρά αυτά πνεύματα, απλά μας τονίζουν εμφαντικά το γεγονός, ότι πάντα το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού που ξέρουμε  θα είναι μικρότερο από το πιο μικρό κομμάτι αυτών που αγνοούμε.

Δεν πρέπει, όμως να απογοητευόμαστε στις αναζητήσεις μας. Ξέρουμε τα πάντα στο όνειρό μας, λέει ο Πλάτων, και τα αγνοούμε στην πραγματικότητα. Ίσως γιατί οι αισθήσεις μας είναι περιορισμένες, η νόηση μας αδύναμη, ο βίος μας βραχύς, όπως έλεγε και ο Κικέρωνας.

Ακόμα όμως και αν όμως η φιλοσοφία δεν μπορεί να δώσει όλες τις απαντήσεις, μπορεί να μας δείξει τον δρόμο. Το τέλος του Tractatus του Βιτγκενστάιν δείχνει  προς  αυτή  την  κατεύθυνση:

«Όπου  κάποιος  δεν  μπορεί να  μιλήσει,  οφείλει να  παραμείνει σιωπηλός».

Η πρόταση αυτή  δεν αποτελεί μια απλή ταυτολογία. Αποπνέει βαθύτατο μυστικισμό, ο οποίος μας δείχνει σιωπηλά προς  ένα πλήθος εμπειριών που ανοίγεται πέρα από τα όρια της φιλοσοφίας, τα όρια του  λόγου.

Α.Δ.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here